Serebral palsi (beyin felci) nedir?
Yazan: Doç. Dr. Turgay Altunalan · Ekim 2026
Serebral palsi, halk arasındaki adıyla beyin felci, bebeğin beyni henüz gelişirken (anne karnında, doğum sırasında ya da doğumdan sonraki ilk dönemde) oluşan bir hasar nedeniyle ortaya çıkan hareket, kas gerginliği ve duruş sorunlarının genel adıdır. Çocukluk çağında en sık görülen fiziksel yetersizliklerden biridir.
Beyin hasarı zamanla artmaz
Serebral palsi ilerleyici bir hastalık değildir, yani beyindeki hasar zamanla büyümez. Ancak çocuk büyürken kaslar ve eklemler bu durumdan etkilenebilir. Düzenli takip yapılmazsa kas kısalmaları, eklem sertlikleri ve kalça gibi bölgelerde ikincil sorunlar gelişebilir. Bu yüzden erken fark edilmesi ve düzenli izlenmesi çok önemlidir.
Tipleri
- Spastik: Kaslar sert ve gergindir. En sık görülen tiptir.
- Diskinetik: İstemsiz, kontrolsüz hareketler görülür.
- Ataksik: Denge ve koordinasyon sorunları ön plandadır.
- Hipotonik: Kaslar fazla gevşektir.
- Karma: Birden fazla tipin bulgusu bir arada görülür.
Nedenleri
Çoğu çocukta tek bir neden bulunamaz. Erken doğum, düşük doğum ağırlığı, anne karnındaki enfeksiyonlar, çoklu gebelik, doğum sırasında oksijen eksikliği, yenidoğan döneminde şiddetli sarılık veya nöbetler gibi sorunlar ya da bebeklikte geçirilen enfeksiyon ve kafa travması risk oluşturabilir. Risk faktörünün olması serebral palsi olacağı anlamına gelmez.
Ne yapmalı?
Gelişiminden endişe ettiğiniz bebek veya çocuk için beklemeyin. Doğru değerlendirme ile erken dönemde başlayan, aileyi sürece katan fizyoterapi çocuğun hareket becerilerini ve bağımsızlığını önemli ölçüde destekler. Serebral palsi kalıcıdır, ama doğru destekle çocuğun yaşam kalitesi belirgin şekilde artırılabilir.