Doç. Dr. Turgay Altunalan
Akademik kimlik
Doç. Dr. Turgay Altunalan, Karadeniz Teknik Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bölümü'nde öğretim üyesidir. Araştırmaları, bebeklik ve çocukluk döneminde gelişimsel risk taşıyan bireylerin değerlendirilmesi ve desteklenmesi üzerinde yoğunlaşır; bu çerçevede prematüre bebekler, serebral palsi ve spina bifida klinik odağının merkezindedir. AVESİS kayıtlarına göre 55 yayını, 12 projesi ve 6 tez danışmanlığı bulunmaktadır; Scopus'ta 53, Google Akademik'te 54 atıf almıştır.
Fizyoterapiyi yalnızca bir egzersiz uygulaması olarak değil, çocuğu, aileyi ve çevreyi birlikte ele alan çok disiplinli bir süreç olarak görür. Bu yaklaşım hem doktora çalışmasında geliştirdiği Kaşif Bebekler Programı'nda hem de mühendislik, yapay zekâ ve sensör teknolojileriyle yürüttüğü projelerde izlenebilir.
Araştırma alanları
Riskli bebeklerde erken tanı ve değerlendirme
Erken doğum, düşük doğum ağırlığı veya perinatal komplikasyonlar nedeniyle risk taşıyan bebeklerin gelişimi, Prechtl'in Genel Hareket Değerlendirmesi (GMA), Hammersmith Bebek Nörolojik Muayenesi (HINE), Alberta Bebek Motor Skalası (AIMS) ve Bayley ölçekleri gibi standart araçlarla izlenir. Altunalan'ın bu alandaki çalışmaları arasında prematüre bebeklerde revize motor optimalite skorunun klinik değişkenlerle ilişkisini inceleyen 2025 tarihli BMC Pediatrics makalesi ve serebral palsinin erken tespitinde GMA, HINE ve AIMS'in Bayley-4 ile ilişkisini değerlendiren, 2025'te başlayan bir BAP projesi yer almaktadır. Kariyerinin erken döneminde de riskli bebeklerde Alberta Bebek Motor Skalası'nın güvenilirliği ve spontan hareket kalitesi ile motor gelişim ilişkisi üzerine ulusal ve uluslararası kongrelerde bildiriler sunmuştur.
Aile merkezli erken müdahale
Erken müdahalenin başarısı, büyük ölçüde ailenin günlük yaşamda yaptıklarıyla ilişkilidir. Altunalan; Erasmus+ KA2 kapsamında yürütülen "Fizyoterapistlere yönelik oyun temelli ve aile merkezli erken müdahale projesi" (2017-2019) ve "Sağlık profesyonellerine yönelik riskli bebeğe sahip ailelerle iş birliği içinde çalışma mesleki eğitim projesi" (2017-2020) gibi projelerde yer almıştır. Bu çalışmalar, sağlık profesyonellerinin aileyi sürecin ortağı olarak görmesini destekleyen eğitim içeriklerine odaklanır.
Kaşif Bebekler Erken Müdahale Programı
Kaşif Bebekler, Marmara Üniversitesi'ndeki doktora çalışması kapsamında Tuba Derya Doğan ile birlikte geliştirdiği bir programdır. Program, prematüre bebeklerin gelişimin ilk aylarında sergilediği rastgele ve keşfedici hareketleri, öğrenmenin temel kaynağı olarak ele alır; hareketin kalitesini düzeltmek yerine bebeğin kendi çevresiyle etkileşimini destekler. Programın temelinde dinamik sistemler yaklaşımı ve biyoekolojik model yer alır. 2023'te Brain and Behavior dergisinde yayımlanan randomize kontrollü çalışmada, 38 haftalık ile 6 aylık düzeltilmiş yaş arasındaki, serebral palsi riski düşük 51 prematüre bebek Kaşif Bebekler veya nörogelişimsel tedavi gruplarında izlenmiştir. Gruplar arasında anlamlı fark saptanmamış, program grubunda bilişsel ve ifade edici dil becerilerinde grup içi gelişme görülmüştür. Her iki yöntem de güvenli bulunmuştur. Program 2024'te EACD Kongresi'nde uluslararası katılımcılara tanıtılmıştır.
Spina bifida ve bakım verenlerin sağlığı
Spina bifidalı çocuklara bakan annelerde yorgunluk ve depresyonun, çocuğun işlevselliğiyle ilişkisini inceleyen 2024 tarihli bir çalışmanın yazarları arasındadır. Bu çalışma, rehabilitasyonun yalnızca çocuğu değil bakım verenin ruhsal sağlığını da kapsaması gerektiği düşüncesini destekler.
Yetişkin kas-iskelet sistemi ve çalışma sağlığı
Altunalan'ın çalışmaları çocuk fizyoterapisiyle sınırlı değildir. Servikal disk hernisi olan bireylerde çene eklemi bozukluklarını inceleyen çalışması (European Journal of Oral Sciences, 2026) ve ofis çalışanlarında fiziksel aktivite düzeyinin ağrı, yaşam kalitesi, kavrama gücü ve dengeyle ilişkisini inceleyen çalışması (Work, 2026) bu alandandır.
Teknoloji ve yapay zekâ projeleri
Altunalan, fizyoterapiyi teknolojiyle buluşturan projelerde de yer almaktadır. Bunların başında, felçli bireylerin düşünce gücüyle hareket ve iletişim kurmasını hedefleyen, TÜBİTAK 1507 destekli beyin bilgisayar arayüzü tabanlı rehabilitasyon projesi (2025-2027), endüstriyel çalışanlar için SCADA sistemlerine entegre edilebilir aktif giyilebilir dış iskelet geliştirmeyi amaçlayan TÜBİTAK 1501 projesi (2025-2027) ve yenidoğanlarda motor gelişimi tespit ve takip uygulaması projesi (2025-2026) gelmektedir. 2018-2019'da Newton Fonu desteğiyle yürütülen, serebral palsili çocuklara yönelik yapay zekâ tabanlı kişiselleştirilmiş eğitim platformu projesine de katkı sağlamıştır. Perinatal inmede erken tedavinin algılanan etkileri ve ebeveyn ile uzman memnuniyetini inceleyen, TÜBİTAK 2219 desteğiyle yürütülen eTIPS projesinde yürütücü olarak yer almaktadır.
Eğitim ve toplumsal katkı
Altunalan, aile ve uzman eğitimlerine düzenli olarak katılır. 2024'te EACD Kongresi'nde (Brugge, Belçika) Kaşif Bebekler programı üzerine bir saatlik uzman eğitimi vermiş, Aralık 2024'te Türkiye Spastik Çocuklar Vakfı Aile Danışma Merkezi uzmanlarına özel gereksinimli çocuklarda görsel algı eğitimi gerçekleştirmiş, 2026'da Serebral Palsi Farkındalık Sempozyumu'nda konuşmacı olarak yer almıştır. Ayrıca Doğu Karadeniz Fizyoterapi Günleri gibi bölgesel etkinliklerde riskli bebeklerde erken müdahale ve aile temelli süreçler üzerine çalıştaylara katılmıştır.
Yaklaşım
Altunalan'a göre iyi bir erken müdahale; doğru ve zamanında değerlendirmeyi, ailenin sürece gerçek anlamda katılımını ve çocuğun gelişimsel düzeyine uygun, abartısız beklentileri bir arada gerektirir. Bu nedenle bu sitedeki bilgiler, kesin sonuç vaadi içermeden, bilimsel kaynaklara dayanarak ve sınırlılıkları belirtilerek paylaşılır.