Spastisite Nedir? Serebral Palsi'de Botulinum Toksin ve Diğer Tedavi Seçenekleri
Yazan: Doç. Dr. Turgay Altunalan · Ekim 2026 · 2 dk okuma
Spastisite, kasın hareketle birlikte aşırı direnç göstermesi ve sertleşmesidir. Serebral palsili çocukların önemli bir bölümünde görülür. Botulinum toksin enjeksiyonu, belirli kaslardaki spastisiteyi geçici olarak azaltan, kanıtı güçlü tedavilerden biridir; ancak tek başına yeterli değildir ve fizyoterapi ile birlikte düşünülmelidir.
Spastisite Nedir, Nasıl Anlaşılır?
Spastisite, beyinden kaslara gelen kontrol sinyallerinin bozulmasıyla ortaya çıkar. Hızlı germe karşısında kas "kilitlenir", hareketler yavaş ve zor olur. Belirtiler: ayak ucunda yürüme, dizlerin birbirine yaklaşması (makas), dirsek ve bilekte bükülme, giyinirken zorlanma.
Spastisitenin Zararı Nedir?
Her spastisite tedavi gerektirmez. Ancak kas uzun süre kısa kalırsa kontraktür (eklem sertliği), duruş bozuklukları, ağrı ve kalça sorunları gelişebilir. Tedavi, spastisitenin işleve veya konfora zarar verip vermediğine göre planlanır.
Tedavi Seçenekleri
| Seçenek | Kısaca |
|---|---|
| Fizyoterapi, germe, ortez | Temel tedavi; kas uzunluğunu ve işlevi korur. |
| Botulinum toksin | Seçilmiş kaslara enjeksiyonla etki gösterir; birkaç ay sürer. |
| Oral ilaçlar | Yaygın spastisitede; yan etkiler (uyku hali vb.) açısından izlenir. |
| İntratekal baklofen | Pompa ile omurilik sıvısına ilaç verilmesi; ağır, yaygın vakalarda. |
| Seçici dorsal rizotomi, ortopedik cerrahi | Uygun adaylarda, çok disiplinli ekip kararıyla. |
Botulinum Toksin Enjeksiyonu Nasıl İşler?
İlaç, sinir-kas bağlantısında kasın kasılma sinyalini geçici olarak azaltır. Etki genellikle enjeksiyondan günler sonra başlar ve yaklaşık 3-6 ay sürer. Enjeksiyon bir hekim (fiziksel tıp, çocuk nörolojisi veya ortopedi) tarafından yapılır; küçük çocuklarda bazen sedasyon veya anestezi gerekebilir. Asıl yarar, kas gevşeyen bu "fırsat penceresinde" yoğun fizyoterapi, germe ve ortez kullanımıyla elde edilir.
Enjeksiyon Sonrası Aileler Ne Yapmalı?
- Hekimin ve fizyoterapistin verdiği egzersiz ve germe programını düzenli uygulayın.
- Gerekirse yeni ortez veya alçı planını takip edin.
- Yutma, nefes alma veya yaygın halsizlik gibi olağan dışı belirtilerde hemen sağlık kuruluşuna başvurun.
Spastisite Nedir? Serebral Palsi'de Botulinum Toksin ve Diğer Tedavi Seçenekleri: Sıkça Sorulan Sorular
Kaynaklar
- Novak I ve ark. State of the evidence traffic lights 2019: systematic review of interventions for preventing and treating children with cerebral palsy (2020)
- NICE NG62: Cerebral palsy in under 25s: assessment and management
- CDC: Cerebral Palsy hakkında bilgiler
Çocuğunuz için değerlendirme mi istiyorsunuz?
Gelişim takibi, erken müdahale ve fizyoterapi hakkında bilgi almak için randevu formunu doldurabilirsiniz.
Randevu Al