Bebeklerde Tortikollis (Boyun Eğriliği): Belirtiler, Egzersiz ve Tedavi

Yazan: Doç. Dr. Turgay Altunalan · Ekim 2026 · 2 dk okuma

Bebeklerde tortikollis, boynun yan kaslarının (sternokleidomastoid) kısa kalması nedeniyle başın bir yana yatık, çenenin ise diğer yana dönük durmasıdır. Erken tanı ve fizyoterapi ile çoğu bebekte başarıyla tedavi edilir; geç kalınca kafa şekli ve yüz asimetrisi gibi sorunlar ortaya çıkabilir.

Belirtiler

• Başın sürekli aynı yana yatık durması,
• Bir yana dönmeyi tercih etme, diğer yana zorlanma,
• Boyunda sert bir şişlik veya yumru (ilk haftalarda),
• Kafanın arka tarafında yassılaşma (plagiosefali),
• Emzirmede tek yan tercih.

Neden Olur?

Rahim içi sıkışma, doğum travması veya pozisyon nedeniyle boyun kasında kısalma veya lifli doku oluşması olasıdır. Başka tanıları (omurga, göz, nörolojik sebepler) ayırt etmek için hekim muayenesi gerekir.

Tedavi: Fizyoterapi

1. Germe egzersizleri: Kısa kasın nazikçe uzatılması, fizyoterapistin gösterdiği şekilde.
2. Aktif kuvvetlendirme: Zayıf tarafa dönme ve başı dik tutma oyunları.
3. Pozisyonlama: Uyku, beslenme ve oyun pozisyonlarının düzenlenmesi.
4. Yüzüstü zaman: Bkz. tummy time.
5. Gerekirse kafa şekli için ortopedi/nöroşirürji değerlendirmesi veya kask tedavisi.

Ne Zaman Başvurmalı?

Erken dönem (ilk aylarda) başlanan fizyoterapi sonuçları belirgin olarak iyileştirir. Başın yatıklığı, yassılık veya dönme kısıtlılığı fark ederseniz çocuk doktorunuzdan fizyoterapi değerlendirmesi isteyin. Ateş, tek taraflı güçsüzlük veya ani başlangıçlı eğrilikte acil değerlendirme gerekir.

Bebeklerde Tortikollis (Boyun Eğriliği): Sıkça Sorulan Sorular

Kaynaklar

• Kaplan SL ve ark. Physical therapy management of congenital muscular torticollis (APTA kılavuzu, 2018)
• CDC: Cerebral Palsy hakkında bilgiler