Beyin Bilgisayar Arayüzü (BBA) Nedir? İnme ve ALS Rehabilitasyonunda Kullanımı

Yazan: Doç. Dr. Turgay Altunalan · Ekim 2026 · 2 dk okuma

Beyin bilgisayar arayüzü (BBA), beyin aktivitesinin ölçülüp bir bilgisayar veya cihaza komut olarak aktarılmasını sağlayan teknolojidir. Felçli bireylerin düşünce ile cihaz kontrolü, iletişim ve rehabilitasyon egzersizi yapabilmesini hedefler. Alan hızla gelişiyor, ancak klinik kullanım hâlâ araştırma ağırlıklıdır.

BBA Nasıl Çalışır?

1. Sinyal alma: Genellikle kafaya takılan EEG sensörleriyle beyin aktivitesi ölçülür.
2. Sinyal işleme: Yapay zekâ algoritmaları, hareket niyetine ait örüntüleri ayırt eder.
3. Komut: Çıkan komut bir robotik cihaza, hareket ettirici sisteme veya iletişim ekranına iletilir.
4. Geri bildirim: Kişi hareketin gerçekleştiğini görür/hisseder; bu, nöroplastisiteyi destekleyebilir.

Kimler Yararlanabilir?

• İnme sonrası kol/el kullanım güçlüğü olanlar,
• ALS gibi ilerleyici hastalıklarda iletişim ve hareket desteği arayanlar,
• Omurilik yaralanması olan bireyler (araştırma aşamasında).

Doç. Dr. Altunalan'ın Rolü

Doç. Dr. Altunalan, TÜBİTAK 1507 desteğiyle 2025-2027 arasında yürütülen "Beyin Bilgisayar Arayüzü Tabanlı Rehabilitasyon ve İletişim Sistemi" projesinde yer almaktadır. Proje; ALS ve inme hastalarında kontraktür ve kas kaybının önlenmesini, bireye özel egzersiz programını ve bağımsızlığın artırılmasını hedefler. Ayrıntı: proje haberi.

Sınırlar ve Gerçekçi Beklentiler

• Sinyal kalitesi saç, ter, hareket gibi etkenlerden etkilenir,
• Kullanıcı eğitimi ve süreklilik gerektirir,
• Maliyet ve erişim sınırlıdır.

Beyin Bilgisayar Arayüzü (BBA) Nedir? İnme ve ALS Rehabilitasyonunda Kullanımı: Sıkça Sorulan Sorular

Kaynaklar

• AVESİS: Beyin Bilgisayar Arayüzü Tabanlı Rehabilitasyon ve İletişim Sistemi