Teknoloji

Giyilebilir Dış İskelet (Exoskeleton) Nedir? Sanayi ve Rehabilitasyonda Kullanım Alanları

Yazan: Doç. Dr. Turgay Altunalan · Ekim 2026 · 2 dk okuma

Giyilebilir dış iskelet (exoskeleton), vücuda takılan ve hareketi destekleyen veya güç ekleyen mekanik sistemlerdir. Sanayide ağır yük taşıma ve tekrarlı işlerde yükü azaltmak, tıpta ise yürüme ve el işlevini desteklemek için geliştirilir. Doç. Dr. Altunalan, TÜBİTAK 1501 kapsamında bu alandaki bir projede araştırmacıdır.

Çeşitleri

Tür	Kısaca
Pasif dış iskelet	Yay veya mekanik yapı ile desteklenir; motor yoktur
Aktif dış iskelet	Motor ve sensörlerle hareketi destekler
Yumuşak (soft) exosuit	Kumaş ve kablolarla hafif destek

İşçi Sağlığında Rol

Kas-iskelet sistemi rahatsızlıkları iş kaybının önemli nedenlerindendir. Dış iskelet; omuz, bel ve bacak yükünü azaltarak yaralanma riskini düşürmeyi hedefler. Ancak her iş için uygun olmayabilir, kullanıcı konforu, ısı, ağırlık ve hareket serbestliği dikkate alınmalıdır.

TÜBİTAK 1501 Projesi

"İşçi sağlığını, güvenliğini ve takibini esas alan SCADA sistemlerine entegre edilebilir endüstriyel tip aktif giyilebilir dış iskelet tasarım ve üretimi" projesi, Eylül 2025 - Ağustos 2027 arasında sürmektedir. Ayrıntı: proje haberi.

Rehabilitasyonda Kullanım

Tıbbi dış iskeletler omurilik yaralanması, inme ve nörolojik hastalıklarda yürüme eğitimi için kullanılır. Çocuklarda kullanım sınırlı ve araştırma düzeyindedir. Teknolojiye genel bakış: rehabilitasyonda teknoloji.