Prematüre Doğum Nedir? Haftalara Göre Erken Doğum Sınıflaması ve Gelişim Riskleri
Yazan: Doç. Dr. Turgay Altunalan · Ekim 2026 · 2 dk okuma
Prematüre doğum, 37. gebelik haftasından önce gerçekleşen doğumdur. Bebeğin doğum haftası ne kadar erkense, solunum, beslenme, beyin ve motor gelişim açısından risk o kadar artar. Bu yazıda prematürelik evrelerini ve takip gerektiren alanları ailelere sade bir dille anlatıyoruz.
Prematürelik Sınıflaması
| Grup | Doğum haftası |
|---|---|
| Aşırı erken (extremely preterm) | 28 hafta altı |
| Çok erken (very preterm) | 28 - 32 hafta öncesi |
| Orta-geç erken (moderate-to-late preterm) | 32 - 37 hafta öncesi |
Ek olarak doğum ağırlığına göre düşük (<2500 g), çok düşük (<1500 g) ve aşırı düşük (<1000 g) doğum ağırlığı terimleri kullanılır (WHO).
Neden Erken Doğum Olur?
- Enfeksiyonlar, erken membran yırtılması,
- Çoğul gebelik, rahim ağzı yetmezliği,
- Annede hipertansiyon, preeklampsi ve diğer sağlık sorunları,
- Çoğu zaman neden belirlenemez.
Prematüre Bebeklerde Karşılaşılabilen Sorunlar
- Solunum sıkıntısı, bronkopulmoner displazi (BPD),
- Beyin kanaması ve beyaz cevher hasarı,
- Prematüre retinopatisi (göz),
- Beslenme ve büyüme zorlukları,
- Motor, bilişsel, dil ve davranış alanlarında gelişimsel gecikme riski.
Detaylı bir bakış için bkz. erken doğan bebeklerde risk ve düzeltilmiş yaş.
Gelişimsel Takip Neden Önemli?
Doç. Dr. Altunalan ve Doç. Dr. Apaydın'ın 2025'te yayımlanan çalışmasında, çok erken doğan bebeklerde motor optimalite skoru daha düşük bulunmuş; gestasyon yaşı, BPD ve ventilasyon süresi skorla ilişkili çıkmıştır. Bu nedenle yüksek riskli bebeklerde düzenli takip ve gerektiğinde erken müdahale önerilir. Bkz. motor optimalite skoru çalışması.
Aileler Ne Yapabilir?
- Taburculuk sonrası takip randevularını aksatmayın.
- Düzeltilmiş yaşa göre gelişim basamaklarını izleyin.
- Bebeği sırtüstü uyutun, güvenli uyku kurallarına uyun.
- Endişe verici bir durumda doktorunuza veya çocuk fizyoterapistine başvurun.
Prematüre Doğum Nedir? Haftalara Göre Erken Doğum Sınıflaması ve Gelişim Riskleri: Sıkça Sorulan Sorular
Kaynaklar
- WHO: Preterm birth bilgi notu
- Novak I ve ark. Early, accurate diagnosis and early intervention in cerebral palsy (JAMA Pediatrics, 2017)
- Apaydın U, Altunalan T. (BMC Pediatrics, 2025)
Çocuğunuz için değerlendirme mi istiyorsunuz?
Gelişim takibi, erken müdahale ve fizyoterapi hakkında bilgi almak için randevu formunu doldurabilirsiniz.
Randevu Al