GMFCS Nedir? Kaba Motor Fonksiyon Sınıflandırma Sistemi Seviyeleri (1-5)
Yazan: Doç. Dr. Turgay Altunalan · Ekim 2026 · 2 dk okuma
GMFCS (Kaba Motor Fonksiyon Sınıflandırma Sistemi), serebral palsili çocukların oturma, yürüme ve tekerlekli sandalye kullanma gibi günlük hareket düzeyini beş seviyede tanımlayan, dünyada en yaygın kullanılan sistemdir. Doktorların ve fizyoterapistlerin aynı dili konuşmasını sağlar ve tedavi planını yönlendirir.
GMFCS Ne İşe Yarar?
GMFCS, çocuğun ne kadar iyi hareket edebildiğini değil, günlük yaşamda hareketi nasıl gerçekleştirdiğini değerlendirir: Yürürken yardım gerekir mi, tekerlekli sandalyeye ihtiyaç var mı, okulda ve evde nasıl hareket ediyor? Sistem çocuğun yaş grubuna göre ayrı tanımlar içerir (2 yaş altı, 2-4, 4-6, 6-12 ve 12-18 yaş).
GMFCS Seviyeleri Tablosu
| Seviye | Kısa tanım |
|---|---|
| I | Sınırlama olmadan yürür; hız, denge ve koordinasyonda kısıtlılık olabilir. |
| II | Yürür, ancak uzun mesafede, engebeli zeminde veya kalabalıkta kısıtlılık olabilir; merdivende tırabzana ihtiyaç duyabilir. |
| III | Yürüme için el yardımcı aleti (yürüteç, koltuk değneği) kullanır; uzun mesafede tekerlekli sandalye kullanabilir. |
| IV | Hareketlilik sınırlıdır; çoğunlukla başkası tarafından itilen veya motorlu araçla ilerler. Destekle kısa mesafede yürüyebilir. |
| V | Yardımcı teknolojiye rağmen hareketlilik çok kısıtlıdır; baş ve gövde kontrolü için destek gerekir. |
Bu tablo özet niteliğindedir; resmi tanımlar yaş gruplarına göre ayrıntılıdır ve sınıflamayı eğitimli bir uzman yapmalıdır.
GMFCS Seviyesi Çocuğun Geleceğini Belirler mi?
GMFCS bir "kader" değil, planlama aracıdır. Bir seviye, çocuğun öğrenemeyeceğini değil, hangi desteklere ihtiyaç duyacağını gösterir. Seviye genellikle 2 yaşından sonra stabil kabul edilir; bu nedenle ilk yıllarda sınıflama değişebilir. Seviyeler arası gelişme beklentileri (motor gelişim eğrileri) literatürde tarif edilmiştir, ancak bunlar bireysel garanti değil ortalama beklentidir.
Aileler İçin Pratik Notlar
- Seviye sizi tanımlamaz; çocuğunuzun hedefleri, ilgi alanları ve gelişimi bunun çok ötesindedir.
- Kalça sağlığı takibi (röntgen aralığı) GMFCS seviyesine göre planlanır. Bkz. Serebral palsi ve kalça çıkığı.
- Yardımcı cihaz kararları (yürüteç, ortez, tekerlekli sandalye) seviye kadar çocuğun yaşam alanına göre verilir.
GMFCS Nedir? Kaba Motor Fonksiyon Sınıflandırma Sistemi Seviyeleri (1-5): Sıkça Sorulan Sorular
Kaynaklar
- CanChild: GMFCS - E&R (Kaba Motor Fonksiyon Sınıflandırma Sistemi)
- CDC: Cerebral Palsy hakkında bilgiler
- Novak I ve ark. State of the evidence traffic lights 2019: systematic review of interventions for preventing and treating children with cerebral palsy (2020)
Çocuğunuz için değerlendirme mi istiyorsunuz?
Gelişim takibi, erken müdahale ve fizyoterapi hakkında bilgi almak için randevu formunu doldurabilirsiniz.
Randevu Al